UYARI: ISBN alamıyorum, nasıl alınır mailleri atmayınız ve yorumları yazmayınız lütfen. Sitesinde yazıyor, zahmet edip okuyunuz. Bugün de biraz bilgilendirici bir içerik sunayım dedim. Çok azımız kitap vs. gibi içerikler yazar ve yazdıklarını gizler. Kalan azınlığın çok azı da kitabını basmak ister fakat türlü engelden ötürü vazgeçer. Oradan da kalan azınlıktan da yine çok azı ise (misal ben) kararlıdır ve bu işi yapabileceğini düşünür.

Yazdıklarını gizleyenleri teşvik etmek ve engelleri ortadan kaldırmak için bir yazılı-görsel-basılı içeriği çıkarırken karşımıza çıkacak ögeleri incelemeyi düşünüyorum. Mutlaka hatalarım olacaktır. O yüzden yine de kendiniz de araştırmaya bakın. Evet, kısaca nelere değineceğim:

  • ISBN numarası nedir? Kim, neden, neyine, nasıl alır?

  • Barkod nasıl üretilir

  • Bandrol işleri nasıl işler ISBN numarası nedir? Kim, neden, neyine, nasıl alır?

ISBN (International Standart Book Number), uluslar arası standart kitap numarası demek oluyor. Hemen bir örnek vereyim. Masamdaki ders kitabında 978-0-321-51165-2 şeklinde (yeni standartla birlikte 13 haneli olan) bir numara yazıyor ve dünya üzerinde bu ISBN numarası sadece bu kitaba tahsis edilmiş bulunuyor. Diyelim basılı yayın (kitap, dergi..), mikroform, film, kaset, paket bilgisayar yazılımı, görme engelliler için Braille alfabesiyle hazırlanmış materyal veya elektronik yayın çıkarma kararı aldınız. Ama varlığınızı resmi bir şekilde tescil ettirmek ve tarihe kalıcı olarak geçmek istiyorsanız ISBN numarası alma ihtiyacı duyarsınız. Düşünün arkadaşınız kitap basıyor. Ama ISBN’si yok, ama sizin var. Şimdi hangisi daha havalı? :) (tam olarak neye isbn alınır, neye alınmaz diyorsanız buradan buyrun)

Öncelikle şuna karar vermelisiniz ki materyali kendiniz mi basacaksınız yoksa bir yayınevi veya yayımcı aracılığıyla mı dağıtacaksınız. Eğer yayınevi-yayımcı yapacaksa bu işi, kesinlikle bu makalenin devamını okumaya zahmet etmeyiniz :) Kendi işimi kendim yaparım diyorsanız devam edelim. Türkiye’de bu işi T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü yapıyor. ISBN işleriyle ilgili site de earsiv.net oluyor. Şimdi ISBN nasıl alınır, kısaca işleyişine gireceğim.

  • Önce earsiv‘den bir hesap açacağız. Yayımcı->Yeni başvuru altından yayımcı türünü “Şahıs” seçerek devam ediyoruz. Gelen formda kişi ve iletişim bilgilerini oldukça doğru doldurmanızı tavsiye ederim.

  • Daha sonra önünüze gelen dokümanın çıktısını alıp imzalayıp posta ile dokümanın başında belirtilen KYGM’nin ofisine ulaştırmanız isteniyor. (Ben PTT APS ile 15 km lik yola gönderdim. 4 günde vardı mesela.)

  • Takibi birkaç gün içinde e-postanıza earsiv hesabınızın üye no ve şifresi geliyor. Aman kaybetmeyin.

  • Daha sonra giriş yapıyoruz earsiv’den. Hemen sol menüde Yeni Materyal Başvurusu linkini görüyoruz ve atlıyoruz. Bu arada bir yayımcı önsayısı görüyoruz gelen formun başında.

  • Yeni Materyal Başvuru Formu’nu güzelce dolduruyoruz ve beklemeye geçiyoruz. Takibi en fazla 1-2 iş günü içinde materyalimizin ISBN numarası e-posta ile elimize ulaşıyor ve earsiv hesabımızda görünüyor.

  • Daha sonra kitabın kapak, barkod vs işleri hallolunca soldan Basım Sonrası menüsüne girip bir iki işlem daha yapıyoruz bitiyor.

  • TAMAMEN ÜCRETSİZ! Evet mutlu son sandınız değil mi? Tabi ki değil :) Burası Türkiye. Yeni Materyal Başvuru Formu’nu doldururken kitabın basım tarihini seçiyordunuz değil mi? İşte ISBN numarası e-postayla elimize geçerken şöyle bir şey de beraberinde geliyor:

    5846 sayılı ‘Fikir Eserleri Kanunu’ ve 2919 sayılı ‘T.B.M.M. Genel Sekreterliği Teşkilat Kanunu’ gereğince; çoğaltılan eserlerin derleme nüshalarının (6 adet) İstanbul’da Derleme Müdürlüğü’ne, Ankara’da Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğüne diğer illerde ise İl Halk Kütüphanesi Müdürlüklerine teslim edilmesinden yayınevi / yayıncı sorumludur. Basım tarihinden sonraki 15 iş günü içinde, Derleme nüshalarının teslim edilmesi gerekmektedir. 15 gün içinde teslim edilmeyen Derleme nüshaları için sorumlular hakkında yasal işlem yapılacaktır. ISBN tahsis edilen yayınlara ait bilgileri içeren Materyal Başvuru Formları kitap örnekleri ile birlikte [Yayıncının kaşe/mühür ve imzalı (şahıs yayıncılar için yalnızca imzalı) olarak] 15 gün içinde Ajansımıza ulaştırmaları gerekmektedir. Evet, bu tip bir kanun gereğince böyle bir bürokrasi söz konusu. Peki “ben sadece 2 tane basacaktım zaten” diyen vatandaş ne yapacak? Elbette ki (en az) 2+6=8 tane basacak bu durumda. Hmm, peki nasıl kurtulabiliriz bu işten, düşünelim. Ne zaman yasal işlem yapılıyor? Basım tarihinden sonraki 15 günü içinde… Öyleyse başvuru yaparken basım tarihini mümkün olabildiğince uzak bir tarihe ayarlayın. Örneğin, var ise, 31 Aralık 2015 :D O vakte kadar kim öle kim kala. Bunu da benden duymadığınızı varsayıyorum. İşte bu şekilde bir ISBN numaramız oluyor ve kitabın hemen kapağın içindeki sayfasına gururla yazıyoruz.

Barkod nasıl üretilir?

Öncelikle barkod nedir söylemeyeceğim. Biraz yukarıdaki resimde var kendisi. Kitabımızın arka kapağına bir de barkod ekleyecek olursak çok karizmatik duracağını düşünüyorum. Zaten bu makalenin hedef kitlesi amatör yayımcı. Elbette diyorsanız ben binlerce basıp ünlü olmak istiyorum, o zaman yayınevleriyle anlaşmanızda ve bu makaleyi unutmanızda fayda var, zira kendileri her şeyi hallediyorlar.

Barkodlar, bildiğiniz üzere, sadece kitap için değil, sakızdan kıyafete her şey için var ve bu nedenle otuza yakın standartı var. Fakat kitaplarınki biraz daha diğerlerinden farklı bir şekle ve fragmantasyona sahip. Resimde göreceğiniz gibi opsiyonel olarak üstte düz ISBN yazılıyor ve kalanında 9-786056-031908 diye ISBN ayrımından farklı bir ayrıma sahip. Ayrıca aynı ISBN’yi Google’dan “barcode generator” diye aratarak bulabileceğiniz farklı barkod sitelerinde üretmeye kalkarsanız optik içeriği de farklı bir barkodla karşılaşacaksınız ve bu da işleri oldukça karıştıracak.

Bu sebeptendir ki size bulduğum güzel bir barkod üreticisini tanıtmayı planlıyorum. Kendisine bu linkten ulaşabilirsiniz. Ücretsiz çalışıyor. Öncelikle ilk seçimde “Yeah, yeah, free software, it might not work. Fine. I heard you the first time. Give it a rest” seçeneğini seçmenizi öneriyorum. Burada “Product Code” yerine çizgilerini silmeden 13 haneli ISBN numaranız yazmanız gerekiyor. Daha sonraki seçimlerde “No, don’t want the “>”” seçeneğini ve Scale Factor’u 80% ayarlarsanız iyi olur. Generate butonuna bastıktan sonra gelen PDF ve JPG sonuçlarından birini alıp rahat rahat kullanabilirsiniz. Benim tavsiyem PDF formatını açıp %500 gibi zoom düzeylerine getirip screenshot vs. gibi yöntemlerle kaliteli ve büyük bir biçimde kaydetmeniz yönünde olur.

Bandrol işleri nasıl işler

Bunu fazla açıklamayacağım. Ben de denemedim çünkü. Fakat yayınınızı parayla satmayı düşünüyorsanız bunu da kurcalamak zorundasınız ne yazık ki. earsiv sitesinde Basım Sonrası kısmında bandrol işlemiyle aslında karşılaşmış olmalısınız. Bandrolünüz var mı seçeneğine hayır dediyseniz yayınınız “Yayınlarım” bölümü altında olacak. Açılan sayfada sorgulamak yerine yayınlarım’a tıklayabilirsiniz. Daha sonra gelen sayfada ISBN numaranıza tıklayarak oradaki Düzenle linkinden bandrol seçeneğini düzenleyebilirsiniz. Bu hikaye de “Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” adında bir yönetmelikle yürütülüyor. Gerisi size kalmış.

Hadi hayırlı traşlar. :)